درخشش باغ علی نقی خان تفت در قاب گنجه وگنجینه

دربررسی ساختارباغ های ایرانی به عنوان شاهکارمعماری می توان به انوع باغ ها با طراحی های زیبا و چشم نوازش، به عنوان نمادی از غنای معماری، تاریخی و فرهنگی ایران زمین دست یافت.پارادائیزه فارسی باستان نشان می دهد ایرانیان ازدیرباز به این معماری نگاه ویژه ای داشته اند.اینکه نخستین این باغ ایرانی پاسارگاد به عنوان کهن ترین باغ ایرانی باشد و یا یا قدیمی ترین باغ ایرانی رادرفش شهدادکرمان بنامیم برایمان چندان فرقی نمی کند مهم این است جایگاه ممتاز این معماریدرایران شکل گرفته است.این شیوه معماری سازی از زمانهای پیش از تاریخ همواره جزء جدا نشدنی زندگی بشر محسوب می شده و در همه دوره ها در دیگر رشته های هنر تاثیر و نقش عمده ای داشته است.باغ ایرانی از سه عنصر اصلی آب گیاه و فضای معماری تشکیل شده و مهمترین مسئله برای حیات بخشیدن به باغ رساندن آب از راههای دوردست به داخل باغ بوده که سازندگان باغها از طریق حفر قنات آن را حل نموده اند و آب بعنوان یکی از عناصر چهارگانه آفرینش جایگاه ویژه ای در فرهنگ کهن ایران دارد و شاخص ترین این باغها باغ علی نقی خان تفت است. این باغ که در محله سرآب دورقم تفت واقع شده و 20 هزار متر مربع وسعت دارد دارای عمارتی است که در وسط باغ خودنمایی می کند و شامل اتاق هایی تودرتو،حوض و حمام می باشد.دربررسی معماری باغ ها باغ علی نقی خان تفت نمونه ای ارزشمند از باغهای ایرانی است که اهمیت و ارزش آن زمانی دوچندان می شود که وضعیت اقلیمی غالب استان یزد و آب و هوای خشک و کویری آن را در نظر داشته باشیم.این باغ که در محله سرآب دورقم تفت واقع شده و 20 هزار متر مربع وسعت دارد دارای عمارتی است که در وسط باغ خودنمایی می کند و شامل اتاق هایی تودرتو،حوض و حمام می باشد.باغ علی نقی خان که به نام مالک نخستین آن مربوط می باشد با توجه به نوع و اندازه مصالح به کار رفته در بنا و شیوه معماری آن قدمت بنا به دوران قاجار باز می گردد و در تاریخ 11 مرداد 1384 به شماره ثبتی 12344 بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.قرارگیری سه خانه باغ افضلی،علی نقی خان و آستان قدس در کنار هم مجموعه ای نفیس و عظیم را بوجود آورده و گذر آب قنات در باغ،وجود درختان انار،زردآلو،چنار،توت و معماری درخور توجه بناهای مختلف، فضایی باطراوت و زنده به آن بخشیده است.بنای باغ علی نقی خان را از لحاظ موقعیت قرارگیریشان می توان به 4 قسمت تقسیم کرد که شامل فضای هشتی و بنای متصل به آن که شامل هشتی،اصطبل،طویله،حمام،شربتخانه،باقیمانده های احتمالی برج و چند اتاق در جبهه شرقی، کوشک، پایاب و مطبخ می باشد.از ویژگی با شکوه آن وجود کوشک در میانه باغ است که در مساحتی حدود 400 متر مربع در دوطبقه با مصالح آجر،سنگ مرمر،چوب،گچ و خشت و گل ساخته شده، از هرچهار جهت به سوی باغ چشم انداز دارد هرچند بخش هایی از آن تخریب شده ولی درسالهای اخیر مقداری از آن مرمت و بازسازی شده است.در فضای میانی این کوشک، حوضی که خود نشان از یک معماری عظیم ایرانی است وجود دارد که پس از سرریز شدن به جوی هایی که چهار طرف حوض و به کف اتاق ها تا بیرون کوشک راه دارد وارد شده وموجب خنک شدن اتاق ها در فصل گرم می شده است.ایجاد پیش بخاری گچی و تزئینی،طاقچه ها و قطاربندی ها،ساخت کلاه فرنگی در فضای میانی کوشک،ایجاد طاق نما در دیواره اطراف کوشک،دم گیری های گچی و... از نونه های تزئیناتی است که در آن مشاهده می شود.از دیگر ویژگی های قابل طرح در این بنا وقوع پایاب در آن است که در سالهای گذشته کاملا مرمت شده و همچنان آب در آن در حال گذر است؛ مصالح به کارگیری شده در بنا عمدتا خشت و گل،چوب،سنگ مرمر،گچ،سنگ ریزه،آجر و سنگ است.

+ نوشته شده در چهارشنبه ۴ مرداد ۱۳۹۶ساعت 12:59 توسط وارنا |