معبد, آناهیتا درکنگاور، بزرگترین بنای سنگی ایران, بعد از تختجمشید است که از آثار باستانی دوران پیش از میلاد مسیح به شمار میآید.
در نزد ایرانیان باستان، آناهیتا به عنوان نگهبان آب، فرشتهی فراوانی، زیبایی و باروری محسوب شده و از مقام و مرتبت بسیار بالایی برخوردار بوده است. قدمت معبد آناهیتا که برای ستایش و ارج نهادن به مقام الههی آب در ایران باستان مورد استفاده قرار میگرفت، با توجه به مستندات تاریخی به قرون قبل از میلاد باز میگردد.بنابر نوشتهها و مستندات تاریخی به نظر میرسد که اولین سنگبنای این معبد در عصر هخامنشیان ساخته شد و ساخت آن تا دورانهای بعد ادامه پیدا کرد و در دورهی ساسانیان به اتمام رسید. برخی دیگر از محققین به تبعیت از نوشتههای مورخین ایرانی و عرب سده سوم ه.ق به بعد، این بنا را کاخی ناتمام برای خسروپرویز معرفی کردهاند. عدهای نیز زمان ساخت آن را به اواخر سده سوم و آغاز سده دوم ق.م و عده دیگر آن را به سده اول ق.م نسبت میدهند. سیفالله کامبخشفرد – کاوشگر بنا – آن را به سه دوره هخامنشی، اشکانی و ساسانی نسبت داده وبرخی آن را کاخ ناتمامی از خسرو پرویز در اواخر دوره ساسانی میدانند

در مرکز بنا صفه ای با جهت شرقی غربی ساخته شده است که 94متر درازا و 9/30متر پهنا و بین 3متر تا 5متر ارتفاع دارد. این صفه از لاشه سنگ های بزرگ که حداقل یکی از سطوح آن صاف بوده ساخته شده است و نمای آن با ملات گچ پوشیده شده که برخی از سطوح پائین دیوار نشانی از آن باقی نمانده است.بر روی دیوارهای این بنا به جز فاصله بین دو رشته پلکان جنوبی ، یک ردیف ستون قرار گرفته است این ستون ها کوتاه و قطورند. فاصله ستون ها از محور تا محور 475سانتی متر است. بلندی هر ستون شامل پایه ، ساقه و سرستون می باشند 3/54متر و قطر هر یک از ساقه ستون ها که استوانه ای شکل می باشند 144 سانتی متر است. گیلوئی زیر پایه ستون به بلندی 60سانتیمتر است که احتمالاً گیلوئی چوبی روی سرستون هم که طی آتش سوزی سوخته و اثری از آن باقی نمانده است نیز 60سانتیمتر داشته که مجموعاً با فریز زیرین و زبرین به ارتفاع 475 سانتی متر می رسیده است.نسبت قطر ستون و ارتفاع آن 3 به 4 و قطر و ارتفاع سرستون و پایه 1 به 3 است که این قاعده بر خلاف سنت و نسبت های ستون سازی یونان در عهود آرکائیک و کلاسیک است.سبک دوریک در معماری یونان عهد آرکائیک که نمونه بارز معماری و حجاری آن معبد پوزئیدون بوده و دارای ستون های است که ارتفاع آنها چهار برابر قطرشان است. طرح اغلب ستون ها استوانه ای و گرد است و دارای پایه های مدور وارونه بر مکعبی است که نام دوریک را بر سبک خود نپذیرفته اند.این معبد کنگاور دارای ستون بندی در یک ردیف است. ستون ها در این مکان بر خلاف آپادانای داریوش و پاسارگاد ساده و بدون تزئین اند و کوتاه و قطور ، چون غیر از یک ردیف گیلوئی(بالشتک) چوبی سقف دیگری را چون آپادانا تحمل نمی کنند به مثابه نرده ها و حفاظ تزئینی لبه ایوان از دو جنبه معماری – حجاری زینتی قابل بررسی و توجه اند.
برچسب:
نویسنده: علی مقدم
تاريخ: جمعه
23 آذر
1397 ساعت: 22:41