نقوش میرملاس، نقش مایه های تاریخ ما هستند

غار میرملاس در کوه سَرسُرخین و در تنگهای به همين نام قرار دارد. غار میرملاس در دره «ميرملاس» کوه «سَرسُرخین» و در فاصلة حدود 30 کيلومتري شهر کوهدشت واقع شده است. این غار به مرور زمان در هم ريخته و در حال حاضر سايباني بيش، از آن باقي نمانده است؛ برخی از نقاشیهای درون اين غار بيانگر دوره نئولينك و برخی از تصاوير و شواهد مكشوفه در آن به دره نئولينك منسوب است. نقاشيهايي در دو طرف جنوب و شمال غار روي ديوار سايبان نقش بسته که در معرض عوامل طبيعي و انساني قرار دارند؛ بيشتر نقاشيها، صحنههايي از شکارگاه يا رزمگاه را مجسم ميسازند. برخي نيز، نقش حيواناتي هستند که نميتوان نوع آنها را تشخيص داد. ميرملاس در کوه سرسرخين شهرستان کوهدشت لرستان نخستين غاري است که بر روي ديوار آن رنگين نگارههايي به جا مانده از 12 هزار سال پيش يافت شده، با اين حال بهدليل عدم محافظت از اين غار چندي پيش بخشي از سنگنگارههاي آن توسط فرد يا افرادي بريده شد و به سرقت رفت. سنگنگارههاي اين غار پس از غارهاي ”لاسکو” و ”کرکس” در فرانسه سومين غاري است که نگارههايي رنگين بر روي ديوارههاي خود دارد. نقوش حيواناتي چون گوزن، گاو، سگ، روباه و خصوصاً اسب و سوار در حال تيراندازي و شکار و موضوعات رزمي با رنگهاي قرمز و سياه بر ديواره اين غار ديده میشود که در ميان سنگ نگارههاي باستاني کشور ايران بيمانند است. مک بورنی استاد دانشگاه کمبریج در آن زمان در بیان اهمیت این نقوش چنین آورده است: “نقوش دوره تاریخی که شامل گروههای اسب سوار و مناظر جنگ و جدال و شکار حیوانات با تیر و کمان است و قدمت آنها به 2000 تا 1500 سال پیش از میلاد می رسد و بدین سبب که هنر اسب سواری نخستین بار به وسیله ایرانیان و مقارن با تاریخ یاد شده در این منطقه معرفی شده است، نمی توان تاریخ نقوش پیش گفته را به دوره قدیمی تری مربوط دانست. اهمیت نقوش مذکور از این جهت است که آنها نخستین تجلیات ذوق هنری مردمان غارنشین منطقه کوهدشت لرستان به شمار می رود. بعد ها هنر همین مردم به تدریج تکامل یافت و به نسل های بعد منتقل شد تا اینکه در هزاره نخست پیش از میلاد تجلی این هنر قدیمی با چنان مهارت و تکامل ویژه ای بر روی اشیای برنزی لرستان ظاهر شده است که آنها از لحاظ تکنیک و صنعت به عنوان نشانه ای از هنر فلز کاری و به نام برنز لرستان معروفیت جهانی پیدا کرده است”.تمامی نقوش صخره های کوهدشت بر روی بلندی های متراکم و در چند کیلومتری جنوب غربی کوهدشت در یک ردیف دایره شکل قرار گرفته است. در بین نقش های یاد شده تصاویری از انسان به چشم می خورد که با یکدیگر اختلاف دارد صورت هایی نیز از اسب که بر روی آنها سوارانی به شکل انسان نقش شده اند و همچنین صورت گوزن و سگ و موجوداتی شبیه به آن دیده می شود.اندازه صورت ها در نگاره های سنگی میرملاس بین 10 تا 30 سانتیمتر و اغلب با نقش های حیوانات به صورت نیمرخ است.رسم کردن حیوانات به صورت نیمرخ روشی است که در دوره های گوناگون نگارگری ایران حفظ شده و حتی این روش ترسیم حیوانات تا به حال نیز متداول مانده است که سابقه نگارگری در ایران رااز هزاره های کهن می رساند.